Slider

Umowne prawo odstąpienia od umowy (art. 395 k.c.)

W umowach o roboty budowlane lub o dzieło strony umieszczają zapisy, które umożliwiają im rozwiązanie umowy poprzez odstąpienie od umowy na wypadek zajścia ściśle określonego zdarzenia. Myślę, że o ile byłeś lub jesteś stroną umowy to zapewne widziałeś takie zapisy w jej treści.

W związku z jakim zdarzeniem możesz zastrzec umowne prawo odstąpienia od umowy o roboty budowlane lub o dzieło?

Katalog tych zdarzeń jest bardzo szeroki. Często od inwencji samych stron umowy zależy to, od zajścia jakich okoliczności uzależniają skorzystanie z prawa odstąpienia od umowy. W grę może wchodzić:

  • opóźnienie się inwestora z przekazaniem wykonawcy placu budowy,
  • opóźnianie się w zapłacie należności przez inwestora,
  • wadliwe wykonywanie robót przez wykonawcę,
  • zbyt długie przestoje w realizacji prac,
  • niedotrzymywanie terminów wskazanych w umowie przez wykonawcę czy też inwestora,
  • niewywiązywanie się z poszczególnych obowiązków wskazanych w umowie.

Prawidłowo złożone oświadczenie o odstąpieniu od umowy skutkuje tym, że umowa uważana jest za niezawartą. W konsekwencji to co otrzymałeś od drugiej strony umowy powinieneś zwrócić. Następuje bowiem rozwiązanie umowy z mocą wsteczną (ex tunc – w terminologii prawa cywilnego). Hmm… tylko jak tutaj oddać wykonawcy wybudowany kawałek domu czy też wykonanej usługi?

Na szczęście w zakresie ustalenia skutków i obowiązków wynikających z wykonania umownego prawa odstąpienia, rozwiązanie zawarte w kodeksie cywilnym ma charakter dyspozytywny. Mówiąc prościej, możesz inaczej ustalić chwilę rozwiązania umowy wskutek wykonania umownego prawa odstąpienia od umowy. Możesz np. określić, że skutek odstąpienia od umowy o roboty budowlane następuje z dniem złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy lub w innym dniu kalendarzowo wskazanym. W takim przypadku odstąpienie od umowy nie obejmuje tej części robót, która została wykonana do dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy czy też innego oznaczonego dnia. Za wykonane etapy robót jako wykonawcy należy Ci się wynagrodzenie. Jest to rozwiązanie umowy na przyszłość (ex nunc w terminologii prawa cywilnego). Taką możliwość potwierdza np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2008 r., (sygn. akt: V CSK 379/07):

Strony umowy o roboty budowlane, zastrzegając prawo odstąpienia od umowy, mogą ustalić jego skutki i obowiązki stron w razie wykonania tego prawa inaczej niż przewiduje to art. 395 § 2 k.c.; w szczególności mogą ustalić, że odstąpienie od umowy ma status ex nunc.

 

W związku z określeniem innego momentu rozwiązania umowy na skutek złożenia oświadczenia o odstąpieniu, możesz także dokonać w umowie ustaleń np. co do rozliczenia wykonanych robót czy też zwrotu spełnionych przez siebie świadczeń. Możesz umieścić zapisy o sporządzeniu protokołu przejęcia terenu budowy przez inwestora jak i protokołu inwentaryzacji robót i innych czynności według stanu na dzień wygaśnięcia Umowy. W umowach o roboty budowlane lub o dzieło, które dotyczą dużych inwestycji takie rozwiązania są stosowane bardzo często.

{ 12 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Łukasz Sierpień 7, 2017 o 16:36

Panie Wojciechu, wpis jak zwykle na poziomie, natomiast dobrze byłoby dodać bezwzględnie konieczny element zastrzeżonego umownego prawa do odstąpienia. Bardzo niewielki procent umów, które przeszły przez moje ręce zawierał TERMIN NA WYKONANIE PRAWA DO ODSTĄPIENIA. Orzecznictwo jest bezlitosne i uznaje, że tak zastrzeżone umowne prawo do odstąpienia jest obarczone sankcją nieważności.

Odpowiedz

Wojciech Kryczek Sierpień 7, 2017 o 22:25

Dobry wieczór.
Dziękuję bardzo. Zgadzam się w 100%, że konieczne jest wskazanie w umowie terminu na wykonanie prawa odstąpienia od umowy. Ja też zauważyłem, że nie w każdym przypadku przewidziany jest termin na wykonanie tego prawa. Czasami to myślę, że jedna ze stron celowo nie umieszcza terminu na wykonanie prawa odstąpienia od umowy. Są przypadki, że w zasadzie obie strony mogą skorzystać z umownego prawa odstąpienia od umowy, ale termin wykonania tego prawa zastrzega się tylko dla jednej ze stron umowy. Pozdrawiam. 🙂
Wojtek

Odpowiedz

Bartek Sierpień 9, 2017 o 09:54

Bardzo przydatny artykuł jak wygląda odstąpienie od umowy. Bo wiele razy zdarza się tak że ekipa nie robi tak jak powinna albo są jakieś inne problemy techniczne i lepiej jednak odstąpić od umowy.

Odpowiedz

Wojciech Kryczek Sierpień 14, 2017 o 10:58

Czasami to jedyne wyjście. Pozdrawiam

Odpowiedz

Kacper Sierpień 14, 2017 o 08:24

Super przyda się bo nigdy nie wiedziałem jak jest z tym prawem jeśli chodzi o odstąpienie od umowy sporo tego jest ale artykuł wyczerpujący. Pozdrawiam

Odpowiedz

Wojciech Kryczek Sierpień 14, 2017 o 11:00

Warto pamiętać o tym na przyszłość. Nigdy nie wiadomo kiedy trzeba będzie skorzystać z umownego prawa odstąpienia.
Pozdrawiam
Wojtek 🙂

Odpowiedz

Kasia Sierpień 14, 2017 o 10:48

Fajny artykuł, przydał mi się. Ekipa która stawiała a raczej nadal stawia nasz dom, tak kiepsko wykonała swoją pracę że chcemy odstąpić od umowy. Teraz mniej więcej wiem od czego zacząć i jak to wygląda. 🙂

Odpowiedz

Wojciech Kryczek Sierpień 14, 2017 o 11:03

Proszę jednak pamiętać, że dotyczy to umownego prawa odstąpienia od umowy – odpowiednie postanowienia muszą być zawarte w umowie. Temat odstąpienia od umowy będę jeszcze z pewnością poruszał na forum bloga.
Pozdrawiam
Wojtek 🙂

Odpowiedz

Jarosław Sierpień 16, 2017 o 09:26

Na moje dobrze że takie prawo do postąpienia jest ale z tym terminem to trzeba właśnie uważać bo też zauwazyłem że nie w każdej formule jest zawierany ten termin.

Odpowiedz

Wojciech Kryczek Sierpień 16, 2017 o 12:04

Brak zastrzeżenia terminu często wynika z niewiedzy lub jest efektem celowego zabiegu, zwłaszcza jeśli dotyczy drugiej strony umowy.
Pozdrawiam
Wojtek

Odpowiedz

Kacper Sierpień 17, 2017 o 08:57

A jeżeli nie ma tego terminu napisanego w umowie to znaczy że nie ma żadnego prawa do odstąpienia czy jest to jakoś prawnie zapewnione ?

Odpowiedz

Wojciech Kryczek Sierpień 17, 2017 o 12:53

Jeśli dotyczy to przypadków umownego prawa odstąpienia od umowy, to brak wskazania terminu w jakim można wykonać prawo odstąpienia od umowy oznacza, że nie można skorzystać z tego prawa. Wtedy pozostaje sprawdzić czy istnieją przesłanki do skorzystania z prawa odstąpienia od umowy w konkretnych przypadkach określonych w kodeksie cywilnym np. art. 635. Jest jeszcze ustawowe prawo odstąpienia od umowy – art. 491 kodeksu cywilnego.
Pozdrawiam
Wojtek

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis: