Wojciech Kryczek

radca prawny

Specjalizuję się w prawie budowlanym. Posiadam również doświadczenie w zakresie Ogólnych Warunków Kontraktu na Budowę dla Robót Budowlanych i Inżynieryjnych Projektowanych przez Zamawiającego FIDIC, które jest efektem pracy na stanowisku prawnika na jednym z kontraktów budowlanych.
[Więcej >>>]

Potrzebujesz umowy budowlanej? +48 602 646 586

Solidarna odpowiedzialność wykonawcy i inwestora

Wojciech Kryczek09 października 201313 komentarzy

Kilka dni temu analizowałem przesłanki solidarnej odpowiedzialności wykonawcy oraz inwestora (zamawiającego) za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Powodem było zakwestionowanie przez podwykonawcę istnienia solidarnej odpowiedzialności zamawiającego razem z wykonawcą, który zlecił mu wykonanie określonych prac. Chodziło o zasadność skorzystania z art. 6471 § 5 k.c. Przepis ten brzmi następująco:

§ 5. Zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę.

Na podstawie podpisanej umowy, wykonawca miał wykonać i oddać do użytku obiekt. Typowa umowa budowlana, sporządzona dokumentacja projektowa, dostarczone pozwolenia budowlane przez zamawiającego. Charakter prawny umowy nie budził wątpliwości. Wykonawca część robót powierzył podwykonawcy, na podstawie umowy o dzieło. Podwykonawca odpowiadał za efekt końcowy swojej umowy (za rezultat). Dodam tylko, że podwykonawca został zatwierdzony przez zamawiającego. Udzielił on zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą. Umowa miała oczywiście formę pisemną.

Zgoda zamawiającego (inwestora) oraz zawarcie umowy z podwykonawcą w formie pisemnej są, bowiem warunkami istnienia solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Musisz wiedzieć, że sam fakt zaangażowania podwykonawcy przez wykonawcę nie przesądza jeszcze o istnieniu solidarnej odpowiedzialności o ile nie są spełnione te dwa warunki. Poniżej brzmienie zapisów kodeksowych.

§ 2. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy.

§ 4. Umowy, […], powinny być dokonane w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Niby wszystko wydaje się proste i oczywiste. 🙂

Mniejsza jednak o faktyczne powody kwestionowania istnienia solidarnej odpowiedzialności zamawiającego i wykonawcy za zapłatę. W końcu wierzyciel powinien być zadowolony, gdy ma więcej podmiotów, od których może domagać się zapłaty.

Podwykonawca uzasadnił swoje stanowisko tym, że jako podwykonawca nie był zobowiązany do wykonania umowy o roboty budowlane, ale umowy o dzieło. Według podwykonawcy, tylko zawarcie umowy o roboty budowlane pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą uzasadnia istnienie solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy. Miałoby to wynikać z samych przepisów – fragmenty podkreśliłem powyżej.

Przepisy zostały jednak sformułowane trochę niefortunnie.

FAKTYCZNIE JEST TAK, ŻE PODWYKONAWCA NIE MUSI WYKONYWAĆ UMOWY O ROBOTY BUDOWLANE, ABY MOGŁA ISTNIEĆ SOLIDARNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ INWESTORA I WYKONAWCY!!!

PODWYKONAWCA MOŻE WYKONYWAĆ ROBOTY NAWET W OPARCIU O UMOWĘ O DZIEŁO.

Wystarczy, że to co realizuje podwykonawca staje się składnikiem obiektu, który wykonuje wykonawca w ramach umowy o roboty budowlane. Szczegółowe uzasadnienie tego stanowiska znajdziesz w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17.10.2008r. (I CSK 106/08). Tutaj przytoczę Ci tylko fragment uzasadnienia:

Wynikającą z art. 6471 § 5 k.c. ochroną są objęci zarówno podwykonawcy spełniający swoje usługi na podstawie umowy o roboty budowlane, jak i podwykonawcy spełniający swoje usługi na podstawie umowy o dzieło. Z odwołania się w omawianym przepisie do robót budowlanych wykonanych przez podwykonawcę należy wywieść jedynie wymaganie, aby rezultat świadczenia podwykonawcy spełnionego na podstawie umowy z wykonawcą składał się na obiekt stanowiący przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach zawartej z inwestorem umowy o roboty budowlane. Tylko wtedy, gdy rezultat świadczenia podwykonawcy wchodzi w skład obiektu stanowiącego przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach umowy o roboty budowlane, można usprawiedliwić nałożenie na inwestora obowiązku zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy, połączonego węzłem solidarności z obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy przez wykonawcę.

W uzasadnieniu znalazłem tez inny ciekawy fragment, który może Cię zainteresować zwłaszcza, jeśli jesteś dostawcą. Według sądu Najwyższego, nie są  umowami o podwykonawstwo w rozumieniu art. 6471 § 5 k.c., umowy zawierane przez wykonawcę z dostawcą maszyn i urządzeń potrzebnych do wykonania robót budowlanych, jak też umowy zawierane przez wykonawcę z dostawcą materiałów budowlanych.

Musisz też wiedzieć, że można spotkać także stanowisko, według którego podwykonawca musi jednak realizować umowę o roboty budowlane, aby zaistniała solidarna odpowiedzialność inwestora i wykonawcy.

Myślę, że gdy realizujesz roboty jako podwykonawca w oparciu o umowę o dzieło to powinieneś pamiętać o tym co napisałem.

🙂

Zabezpieczenie wykonania umowy o roboty budowlane – ciąg dalszy

Wojciech Kryczek02 października 20132 komentarze

Klika dni temu zamieściłem wpis dotyczący sposobów zabezpieczania należytego wykonania umowy o roboty budowlane. Wspomniałem w nim o pewnych modyfikacjach przewidzianych w ustawie Prawo zamówień publicznych (Pzp). Dzisiaj chciałem nieco rozwinąć ten temat i wskazać Ci, o jakich różnicach myślałem. W przypadku, gdy nie ma obowiązku stosowania regulacji przewidzianych w Prawie zamówień publicznych, strony mają pełną swobodę, co do tego, jaki rodzaj zabezpieczenia ustanowić. Mają szerokie pole do popisu, jeśli chodzi o ukształtowanie swoich praw i obowiązków.

Przy zamówieniach publicznych, istnieje swoboda zamawiającego, co do tego czy zażądać od wykonawcy zabezpieczenia. Nie jest on tutaj czymkolwiek ograniczony.

Gdzie więc te odmienności??? 😉

Po pierwsze, musisz wiedzieć, że wg Pzp, ilość form zabezpieczenia jest w zasadzie ustalona. Dopuszczalne formy zabezpieczenia znajdziesz w art. 148.  Jako wykonawca będziesz miał do wyboru jedną lub kilka następujących form:

  1. pieniądz,
  2. poręczenia bankowe lub poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym),
  3. gwarancje bankowe,
  4. gwarancje ubezpieczeniowe,
  5. poręczenia udzielane przez tzw. fundusze poręczeniowe.

Co ważne, masz w zasadzie prawo wyboru czy zabezpieczenie zostanie udzielone w jednej czy też w kilku z wyżej wymienionych form.

Zamawiający może także wyrazić zgodę na ustanowienie zabezpieczenia:

  1. w wekslach z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
  2. przez ustanowienie zastawu na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego,
  3. przez ustanowienie zastawu rejestrowego na zasadach określonych w przepisach o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów.

Po drugie, w Pzp znajdziesz także zapis, który uzależnia skuteczność wniesienia zabezpieczenia od wskazania takiego wymogu w samej specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Wynika stąd, że zamawiający już przed podpisaniem umowy musi ustalić wymagania, co do zabezpieczenia należytego wykonania umowy.

Po trzecie, zamawiający nie może dowolnie ustalać wysokości zabezpieczenia.  Jest on, bowiem ograniczony przepisami Pzp. Zabezpieczenie może być ustanowione na poziomie od 2% do 10% ceny całkowitej podanej w ofercie albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy.

Po czwarte, jeśli wykonasz zamówienie i zostanie ono należycie wykonane, to zamawiający musi zwrócić Ci część zabezpieczenia. Zwykle jest to 70% wysokości zabezpieczenia. Ma na to 30 dni. Dzieje się tak, ponieważ zamawiający może pozostawić sobie nie więcej niż 30% wartości zabezpieczenia na zabezpieczenie roszczeń z tytułu rękojmi za wady. Pozostawioną cześć, zamawiający musi zwrócić nie później niż w piętnastym dniu po upływie okresu rękojmi za wady. Domyślasz się zapewne, że w chwili wykonania i odbioru obiektu, trudno jest stwierdzić, że został on prawidłowo wykonany. Najczęściej musi minąć trochę czasu nim ujawnią się jakieś wady.

Umowa o roboty budowlane a zabezpieczenie jej wykonania

Wojciech Kryczek27 września 201316 komentarzy

Nie wiem czy wiesz, ale umowa o roboty budowlane może zawierać postanowienia, które pozwalają lepiej zabezpieczyć jej wykonanie.

 

Piszę o tym bo ostatnio miałem sporo pracy związanej z przygotowaniem zapisów dotyczących zabezpieczenia należytego wykonania umowy o roboty budowlane. Chodziło o to aby zagwarantować inwestorowi wywiązanie się z umowy przez wykonawcę. W zasadzie ciężko  jest przymusić wykonawcę do wykonania umowy. Nie mówię już o skutecznym wyegzekwowaniu tego obowiązku.

 

Spisując umowę o roboty budowlane warto pomyśleć już na wstępie o zabezpieczeniu swoich interesów. Dodam tylko, że poniższe uwagi dotyczą także umowy o dzieło. Jest tak dlatego, że umowa ta bardzo często wykorzystywana jest do realizacji inwestycji. Dodatkowo szereg innych prac wykonywanych jest w oparciu o umowę o dzieło. Przykładowo można wymienić choćby roboty geodezyjne, prace projektowe czy też remont.

 

🙂

ZATEM JAK Z PUNKTU WIDZENIA OSOBY ZLECAJĄCEJ WYKONANIE OBIEKTU BUDOWLANEGO ZABEZPIECZYĆ SWOJE INTERESY???

 

Prawo pozwala na skorzystanie z takich instrumentów jak:

 

    1. gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa,
    2. kaucja przekazana na rachunek bankowy inwestora,
    3. blokada środków pieniężnych na rachunku bankowym wykonawcy przy jednoczesnym udzieleniu pełnomocnictwa dla inwestora do dysponowania zablokowaną kwotą,
    4. przelew wierzytelności przysługującej wykonawcy na inwestora w formie pisemnej z datą pewną,
    5. weksel własny „in blanco” z dołączoną deklaracją wekslową. Warto dodatkowo pomyśleć o poręczeniu wekslowym przez osobę trzecią,
    6. ustanowienie hipoteki na nieruchomościach wykonawcy,
    7. zastaw rejestrowy,
    8. kary umowne.

 

Są to najważniejsze przykłady zabezpieczenia prawidłowego wykonania robót budowlanych. Pewne modyfikacje dotyczące zabezpieczeń przewidziane są w ustawie Prawo zamówień publicznych. Dzisiaj nie będę jednak o nich pisał.

 

Zobacz też: Porozumienie wekslowe wraz z wekslem in blanco

 

Zastanawiasz się pewnie o co chodzi z tą datą pewną i deklaracją wekslową. 🙁

 

Data pewna dotyczy urzędowego poświadczenia dokonania czynności. Pismo z datą pewną jest to najprościej rzecz ujmując, dokument w którym urząd potwierdził datę. Potwierdzenia może dokonać także notariusz. Podstawę prawną znajdziesz w art. 81 Kodeksu cywilnego.

 

Deklaracja wekslowa to z kolei dokument wystawiany w formie umowy, porozumienia, który określa zasady wypełnienia weksla. W deklaracji wskazuje się np. zdarzenia które upoważniają wierzyciela do wypełnienia weksla, termin w jakim można weksel wypełnić, kwotę na jaką weksel można wypełnić.

 

Sporządzona przez Ciebie umowa o roboty budowlane lub o dzieło, może zawierać powyższe formy zabezpieczeń. 🙂

 

Musisz jednak pamiętać, że nie zawsze każdy z przedstawionych wyżej sposobów zabezpieczenia będzie adekwatny do umowy, która chcesz podpisać.

 

A może masz jakieś doświadczenia związane z wykorzystaniem zabezpieczenia należytego wykonania umowy o roboty budowlane lub innej i chciałbyś się nimi podzielić?

🙂

Czerwona książka

Wojciech Kryczek16 września 201315 komentarzy

Kto wie co to jest czerwona książka ?

Kilka lat temu pierwszy raz usłyszałem o czerwonej książce. Ale co to takiego? Na początek może budzić skojarzenia z „czerwoną książeczką”  i Mao. 😉

No nie. Chodzi o coś innego.

Czerwona książka o której myślę to „Warunki Kontraktu na budowę dla robót budowlanych i inżynieryjnych projektowanych przez zamawiającego„. Po prostu warunki FIDIC.

Czerwona bo najprościej mówiąc kolor okładki jest czerwony.

Są jeszcze książki żółta, srebrna. Tzw. żółty i srebrny FIDIC.

Są to wzory umowne stosowane przy dużych inwestycjach infrastrukturalnych współfinansowanych ze środków pomocowych Unii Europejskiej. Z warunkami FIDIC spotkasz się jeśli startujesz w przetargach. Zamawiający wymaga aby inwestycja była realizowana w oparciu o warunki FIDIC.

Napisałem na początku o czerwonej książce, ponieważ „czerwona książka” lub „czerwony FIDIC” jest najpowszechniej stosowana w obrocie.

Stosowanie tych wzorców miało sprawić, że proces inwestycyjny będzie bardziej przejrzysty i ułatwi to realizację inwestycji.

Czy tak się stało? RACZEJ NIE.

Najlepszy przykład – BUDOWNICTWO DROGOWE.

Przed EURO 2012 zapowiadano niezwykłe ożywienie  i rozwój branży budowlanej, związane z otrzymaniem z Brukseli, miliardowego wsparcia unijnego na budowę nowych autostrad. Spodziewano się się tego co stało się w Hiszpanii, która otrzymała pomoc unijną. Chodzi oczywiście o rozwój firm budowlanych, sektora i docelowo gospodarki.

A tu mamy niespodziankę. 🙂 JAKĄ??

OCZYWIŚCIE FALA MASOWYCH BANKRUCTW.

Trend całkowicie odwrotny niż się spodziewano. Plajtują wykonawcy krajowi i zagraniczni. Czy to nasza polska specyfika?

O bankructwach w branży budowlanej wspominałem na blogu już wcześniej tutaj.

 

???????????

I jak do tego wszystkiego mają się warunki FIDIC. Miały przecież pomóc. Czy to nasza polska rzeczywistość, zmieniła wszystko?

JAK MYŚLISZ?

A może masz jakieś doświadczenie ze stosowaniem warunków FIDIC?

***

Zapraszam Cię do odwiedzenia serwisu internetowego Wzory umów.

Nieodebrana budowa? Masz szansę na wynagrodzenie

Wojciech Kryczek30 sierpnia 2013Komentarze (0)

Czy nieodebranie budowy oznacza, że wykonawca pozbawiony zostaje wynagrodzenia?

Jeśli chcesz wiedzieć więcej to przeczytaj mój artykuł, który niedawno ukazał się na portalu, Wyborcza.biz:

Nieodebrana budowa? Masz szansę na wynagrodzenie

Z artykułu dowiesz się, jakie znaczenie ma odbiór obiektu oraz protokół odbioru. Dowiesz się, w jakich sytuacjach uchylanie się od odbioru przez inwestora jest traktowane, jako  jego zwłoka.

A co najważniejsze … czy takie uchylanie się inwestora od odbioru pozbawia wykonawcę wynagrodzenia.

← Poprzednie wpisy

Następne wpisy →