Slider

Pamiętam początek ubiegłego 2018 roku. Pojawiały się w mediach informacje o kontrowersjach wynikających z wejścia w życie nowej ustawy Prawo wodne. Wprowadzenie nowego prawa miało sprawić, że po kieszeni dostaną przedsiębiorcy. Mówiło się, że grupa ta zapłaci najwięcej w związku ze zmianą przepisów.

Ustawodawca rozszerzył m. in. katalog usług wodnych oraz wprowadził nowe opłaty. Od 1 stycznia 2018r. usługą wodną jest m.in. pobór wód, piętrzenie i magazynowanie wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Przed pierwszym stycznia b. r. czynności te kwalifikowały się jako szczególne korzystanie z wód. Musisz wiedzieć, że zakwalifikowanie danego sposobu „używania wód” do usług wodnych wiąże się z naliczaniem opłaty za usługę wodną. Konieczne jest także uzyskanie pozwolenia wodnoprawego (są oczywiście też zwolnienia). Opłata za usługi wodne składa się z części stałej i zmiennej. Przyjęto więc całkowicie nowy sposób wyliczenia tej opłaty. Wcześniej przed 1 stycznia 2018r. nie było opłaty stałej. Wprowadzone zmiany sprawiły, że chęć budowy studni, czy posiadanie własnej studni powinna zainteresować te osoby, które korzystają z wody z takiej studni na potrzeby działalności gospodarczej. Ale nie tylko.

Prawo wodne

Własna studnia a prawo wodne

Zobacz też opinię: Czy pozwolenie wodnoprawne na studnię jest wymagane w sytuacji, gdy woda z własnej studni wykorzystywana jest w domu?

Prawo wodne a budowa studni

Wydawałoby się, że ten kto posiada studnię na nieruchomości powinien się z tego cieszyć. Zwłaszcza jeśli woda jest zdatna do picia. Skoro własna woda i studnia to mogę korzystać z wody do woli i nic mnie to nie kosztuje. Nic z tych rzeczy!!! Budowa studni wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na jej budowę. Jet to bowiem urządzenie wodne. Od tej zasady istnieją oczywiście wyjątki, które określa ustawa Prawo wodne. Pozwolenie wodnoprawne jest także wymagane na usługi wodne. Wg ustawy Prawo wodne, usługi wodne obejmują m.in. pobór wód podziemnych lub powierzchniowych. Dotyczy to więc poboru wody z własnej studni. Także i w przypadku usług wodnych istnieją zwolnienia ustawowe z konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Zobacz też opinię: Czy na pobór wody z własnej studni w celu zaspokojenia potrzeb sanitarnych personelu sklepu, konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, czy należy uznać, że jest to korzystanie z wody na potrzeby działalności gospodarczej?

Prawo wodne czy także Prawo budowlane

O ile okazałoby się, że nie musisz występować o pozwolenie wodnoprawne na budowę studni, to warto rozważyć, czy nie należałoby uzyskać pozwolenia na budowę lub dokonać zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Prawo wodne nie wyklucza stosowania przepisów prawa budowlanego. Prawo budowlane stanowi tylko, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu obudowy ujęć wód podziemnych. W tym miejscu pojawia się wątpliwość, gdyż studnia posiada część nadziemną oraz podziemną. Co więcej, niektóre studnie są kopane a inne wiercone. Czy chodzi tutaj więc tylko o część nadziemną studni? L Stosownej wykładni przepisów dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r. (II OSK 2713/12). Sąd zauważył, że gdyby przepis interpretować dosłownie, to budowa studni musiała by się niejako odbywać w dwóch etapach. Pierwszy etap, to budowa części podziemnej z wymaganym pozwoleniem na budowę. Drugim etapem, byłaby budowa części nadziemnej na podstawie zgłoszenia.

W chwili wydania wyroku, roboty budowlane polegające na wykonywaniu obudowy ujęć wód podziemnych, wymagały zgłoszenia. Ustawodawca zniósł ten wymóg w 2015r.

Przytoczę Ci fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego: „Nic nie wskazuje na to, aby ustawodawca mówiąc w art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. o obudowie ujęcia wód podziemnych, miał na uwadze jedynie część nadziemną studni. Nie wydaje się racjonalne, aby ustawodawca zakładał, że studnie będą budowane niejako w dwóch etapach. Najpierw na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę część poniżej poziomu terenu, później na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi część nadziemna. Odpowiednia do rodzaju studni część nadziemna studni jest warunkiem niezbędnym takiego obiektu budowlanego. Niedopuszczalne byłoby więc zatwierdzenie decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego studni, który nie przewiduje części nadziemnej.

🙂

Są także inne wyroki wojewódzkich sadów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotyczą braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia w odniesieniu do budowy studni. Sądy jednak wypowiadały się do przypadków, gdy studnia była budowana na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć do głębokości 30 m w celu zaspokajania potrzeb własnych gospodarstwa domowego.

Jak widzisz, biorąc pod uwagę aktualny stan prawny, wykonanie studni nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nie wymaga też dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W przypadku budowy studni na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, czy też o głębokości poniżej 30 m sugerowałbym rozważenie, czy pozwolenie na budowę lub dokonanie zgłoszenia nie będzie jednak konieczne. No i pamiętaj też, że Prawo wodne może obligować Cię do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Pierwszy wpis w tym roku postanowiłem poświęcić na podsumowanie tego o czym najchętniej czytaliście w 2018r. Poniżej przedstawiam Ci dziesięć najczęściej odwiedzanych stron z moimi artykułami na blogu Umowaorobotybudowlane.pl.

Czołowa dziesiątka

  1. Czerwona książka. Dowiesz się czym są Warunki Kontraktu na budowę dla robót budowlanych i inżynieryjnych projektowanych przez zamawiającego, zwane “czerwoną książką” lub “czerwonym FIDIC-iem”. Jaki jest związek czerwonej książki z inwestycjami finansowanymi ze środków pomocowych Unii Europejskiej.
  2. Wzór umowy o roboty budowlane. Z tej strony możesz pobrać wzór umowy o roboty budowlane.
  3. Modyfikacja wynagrodzenia ryczałtowego. Dowiesz się, czy wynagrodzenie ryczałtowe jest faktycznie niezmienne.
  4. Siła wyższa jako klauzula umowna. We wpisie wyjaśniłem czym jest „siła wyższa”.
  5. Umowa o dzieło z montażem. Artykuł porusza problematykę kwalifikacji dostawcy materiałów jako podwykonawcy co pozwoliłoby uznać, że inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą za wynagrodzenie takiego podwykonawcy-dostawcy.
  6. Czy umowa przedwstępna może poprzedzać podpisanie umowy o roboty budowlane. Czy możliwe jest wcześniejsze zawarcie umowy przedwstępnej, która poprzedzi umowę o roboty budowlane? Koniecznie przeczytaj!
  7. Podwykonawca podwykonawcy nierówny. Opisałem kto jest uważany za podwykonawcę na gruncie Kodeksu cywilnego a kto na podstawie Prawa zamówień publicznych. Całość uzupełniona została wyrokami sądowymi, celem lepszego wyjaśnienia.
  8. Przeniesienie majątkowych praw autorskich do projektu. Czy dokumentacja projektowa może być przedmiotem praw autorskich? Jakie to ma konsekwencje dla konstrukcji umowy.
  9. Roszczenie o przedłużenie umowy o roboty budowlane.
  10. Początek biegu terminu przedawnienia w umowie o roboty budowlane i w umowie o dzieło. We wpisie poruszyłem zagadnienie dotyczące roszczenia o przedłużenie umowy o roboty budowlane. Przeczytasz, czy roszczenie takie istnieje oraz czy da się je wywieść z obowiązujących przepisów prawa.

Odrębne miejsce chciałbym poświęcić „wpisowi gościnnemu” na blogu, którego autorem jest rzeczoznawca Bartosz Chyczewski – Pięcioletnia kontrola okresowa stanu technicznego budynku (art. 62 ust.1, pkt 2 Prawa budowlanego – PB) – tzn.? Z pamiętnika rzeczoznawcy, ciąg dalszy. Artykuł także należał do najchętniej czytanych i odwiedzanych w 2018r.

Z kim współpracowałem i współpracuję

2018r. to także czas współpracy z Web.lex dzięki któremu prowadzę bloga. Moje artykuły możesz także przeczytać na portalach LexMonitor.pl oraz Znamswojeprawo.pl. Na tych portalach możesz także poczytać inne blogi prawnicze. Znajdziesz tam np. tematykę poświęconą nieruchomościom, zakładaniu i funkcjonowaniu spółek, prawu rodzinnemu, prawu spadkowemu czy prawu autorskiemu. Przez 2018r. kontynuowałem także współpracę z Biurem Architektonicznym KB Projekt. Możesz tam znaleźć np. projekty domów ale nie tylko. Więcej dowiesz się z zakładki “Projekty domów” z lewej strony obok wpisów. W połowie 2018r. założyłem także portal Wzoryumow.shop z którego możesz pobierać wzory umów pism oraz opinii prawnych.

Podziękowania i życzenia

Na koniec chcę Ci podziękować za odwiedzanie mojego bloga, czytanie artykułów, pozostawianie komentarzy oraz za maile, które od Ciebie czytelniku otrzymuję. Dziękuję mojej Rodzinie a szczególnie mojej Żonie za wsparcie jakiego mi zawsze udziela. W 2018r. przyszła na świat także nasza córka Emilka, która daje nam wiele radości. Dziękuje Rafałowi i Mateuszowi Web.lex za pomoc w prowadzeniu bloga i za wsparcie techniczne.

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Tematem dzisiejszego wpisu będzie nakaz zapłaty na podstawie weksla. Pisałem już kiedyś, że podstawą wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym może być m.in. protokół odbioru robót. Więcej na ten temat, znajdziesz we wpisie   Do sądu po nakaz zapłaty z protokołem odbioru robót. Dzisiaj podam Ci więcej informacji dotyczących uzyskania nakazu zapłaty na podstawie weksla. Dlaczego akurat będzie o wekslu? Pisałem już kiedyś, że weksel in blanco wraz z porozumieniem wekslowym (lub deklaracją wekslową) może stanowić zabezpieczenie należytego wykonania umowy o roboty budowlane. Więcej przeczytasz w: Sposoby zabezpieczenia się inwestora przed nierzetelnym wykonawcą, Umowa o roboty budowlane a zabezpieczenie jej wykonania, Zabezpieczenie wykonania umowy o roboty budowlane – ciąg dalszy. Właściwie może to być zabezpieczenie także innych umów, np. sprzedaży, pożyczki, dostawy, umowy podwykonawczej.

Co prawda weksel in blanco nie jest już tak powszechnie stosowany jak dawniej, lecz nadal może być przydatnym narzędziem zabezpieczenia. Pomyślisz pewnie, dlaczego ??? Rozwój różnych instrumentów finansowych sprawił, że można skorzystać z innych form zabezpieczenia roszczeń. Wygodniejszych i szybszych. Jako przykład podam Ci gwarancję bankową lub ubezpieczeniową. Nie licząc spełnienia warunków formalnych od których uzależnione jest uruchomienie takiej gwarancji, jej beneficjent bardzo szybko może uzyskać należne mu środki. Bez potrzeby występowania na drogę sądową. Przy dużych kontraktach budowlanych lub przy inwestycjach realizowanych w oparciu o Prawo zamówień publicznych są to zabezpieczenia często stosowane. Wadą gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych jest koszt ustanowienia. Bank lub ubezpieczyciel jako gwarant, żąda opłaty za udzielenie gwarancji. O ile dla ogromnego przedsiębiorcy taki koszt jest akceptowalny, to w przypadku małych i średnich przedsiębiorców koszt udzielenia gwarancji może być barierą trudną do udźwignięcia.

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Weksel in blanco a nakaz zapłaty na podstawie weksla

Wykonawca chcąc zabezpieczyć sobie płatność od inwestora, może żądać ustanowienia zabezpieczenia w formie weksla in blanco. W taki sam sposób może postąpić inwestor chcący zabezpieczyć sobie np. zapłatę kar umownych lub odszkodowania od wykonawcy. Wydaniu drugiej stronie umowy weksla na zabezpieczenie, towarzyszy jednoczesne podpisanie porozumienia wekslowego lub deklaracji wekslowej. Są to dokumenty w których określasz warunki na jakich może nastąpić wypełnienie weksla in blanco. Można w nich np. ustalić kwotę na jaką maksymalnie zostanie wystawiony weksel, czy kwota ta obejmuje także odsetki lub koszty windykacji. Można określić też termin płatności weksla, sposób płatności, wskazać dodatkowe klauzule jaki można umieścić na wekslu („bez protestu”).

Zobacz też: Porozumienie wekslowe wraz z wekslem in blanco

Zaletą ustanowienia zabezpieczenia w formie weksla in blanco, jest niewątpliwie łatwość, niski koszt i szybkość ustanowienia. Wadą takiego zabezpieczenia będzie czasochłonność w odzyskaniu należności. Nawet jeśli wierzyciel wypełni weksel in blanco zgodnie z postanowieniami porozumienia wekslowego lub deklaracji , to druga strona umowy może po prostu nie zapłacić. To oznacza, że mając wypełniony i nie zapłacony weksel pozostaje Ci udać się do sądu. Jest jeszcze możliwość odsprzedaży weksla. Nie będę poruszał tutaj tej problematyki. Skoro sąd to już wiadomo, że dochodzenie należności zajmie sporo czasu i będzie kosztowało!!! Nie odzyskasz zatem należności tak szybko jak przy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej. Możesz jednak wystąpić do sądu po nakaz zapłaty na podstawie weksla i skorzystać z kilku ułatwień o których poniżej.

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Musisz wiedzieć, że jeśli jako wierzyciel dysponujesz wekslem, to posiadasz papier wartościowy. Posiadanie takiego dokumentu zapewni Ci kilka przywilejów.

1) W przypadku wniesienia do sądu pozwu o zapłatę na podstawie weksla, możesz domagać się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.  Wnosisz w takim przypadku tylko ¼ opłaty sądowej. Inaczej więc niż w przypadku domagania się wydania nakazu zapłaty w postepowaniu zwykłym lub upominawczym. W takich przypadkach musisz opłacić całą opłatę sądową 5% lub wg widełek, jeśli jest to jednocześnie postepowanie uproszczone (od 30 zł do 300 zł w zależności od wartości przedmiotu sporu).

2) Jeśli dłużnik – wystawca weksla, zaskarży zarzutami nakaz zapłaty w postepowaniu nakazowym, nie traci on mocy (tak jak np. w postępowaniu upominawczym).

3) Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Oznacza to, że mając nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, możesz zwrócić się do komornika z wnioskiem o zabezpieczenie twojego roszczenia. Nie musisz więc występować do sądu z dodatkowym wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia. Zyskujesz więc na czasie!!!

Przy odpowiedniej szybkości działania i zgraniu wszystkich czynności, występując do komornika z wnioskiem o zabezpieczenie na podstawie nakazu zapłaty wydanego w postepowaniu nakazowym, możesz doprowadzić do sytuacji, że zajmiesz dłużnikowi np. rachunek bankowy (w ramach zabezpieczenia), zanim otrzyma on nakaz zapłaty z sądu.

4) Jeśli natomiast posiadasz wydany nakaz zapłaty na podstawie weksla, to staje się on natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia!!! Termin do zaspokojenia roszczenia to dwa tygodnie od jego doręczenia pozwanemu. NATYCHMIASTOWA WYKONALNOŚĆ oznacza, że możesz żądać wykonania nakazu zapłaty w drodze egzekucji sądowej jeszcze przed jego uprawomocnieniem się. Może to nastąpić oczywiście po nadaniu klauzuli wykonalności na wniosek powoda. Wniesienie przez pozwanego zarzutów od nakazu zapłaty w tym przypadku, nie ma wpływu na jego wykonalność. Pozwany może jednak złożyć wniosek do sądu o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty.

Jak więc widzisz, nakaz zapłaty na podstawie weksla może Ci ułatwić życie i przyspieszyć odzyskanie należności, czy to poprzez łatwiejsze i szybsze zabezpieczenie roszczenia przez komornika, czy też poprzez szybszą egzekucję.

***

Gdybyś chciał skorzystać z gotowego wzoru porozumienia wekslowego i weksla in blanco, możesz je pobrać ze strony Porozumienie wekslowe wraz z wekslem in blanco.

 

Projekt domu a dokładnie kwestia praw autorskich do projektów była już poruszana na forum mojego bloga. Zagadnieniom praw autorskich do projektu poświęcony był m.in. mój ostatni sierpniowy wpis: Prawa autorskie do projektu domu (i nie tylko). Wspomniałem w nim o pewnej rozmowie telefonicznej z klientem. Chodziło o odkupienie projektu od poprzedniego inwestora i kontynuację budowy. Brak było jednak spisanej umowy z projektantem. Jeśli chcesz wiedzieć więcej, kliknij po prostu na powyższy link. 😊

Dzisiaj chciałem jednak wspomnieć o czymś innym. Powinieneś przeczytać poniższy tekst, jeśli chcesz mieć projekt domu na wyłączność. Tzn. stworzyłaś/stworzyłeś sobie  pomysł tego jak ma wyglądać Twój dom. Chcesz mieć też pewność, że nikt inny nie wybuduje takiego domu (np. szczegółowo opisywałaś/opisywałeś projektantowi jak ma wyglądać dom).

Projekt domu

Projekt domu

Czy projektant tworzy projekt domu tylko dla mnie

Najczęściej można odpowiedzieć na to pytanie – NIE!!! Będzie tak, jeśli zamówiłaś/zamówiłeś projekt domu bez spisywania umowy z projektantem, albo projektant zawarł z Tobą umowę, ale udzielił Ci licencji nie wyłącznej na projekt domu. Jest to konsekwencją tego, że projekt jest przedmiotem praw autorskich. Brak jakiejkolwiek umowy z projektantem, może oznaczać, że strony nie uregulowały kwestii majątkowych praw autorskich do projektu. Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych przewiduje wymóg formy pisemnej pod rygorem nieważności jeśli chodzi o umowy przenoszące własność majątkowych praw autorskich lub umowy licencyjne (wyjątek dotyczy umów licencyjnych niewyłącznych). Musisz wiedzieć, że w prawie autorskim istnieje jednak pewna furtka dla tych, którzy nie zawarli na piśmie jakiejkolwiek umowy w przedmiocie majątkowych praw autorskich. Otóż, tylko umowa licencyjna wyłączna wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Zatem umowa licencyjna niewyłączna może zostać zawarta ustnie. Prawo autorskie dzieli bowiem licencje na licencję wyłączną i licencję niewyłączną.

Licencja niewyłączna oznacza, że projektant może upoważnić nie tylko Ciebie do korzystania z projektu. Jeśli projektant udzielił Ci takiej licencji, to projektant może sprzedać projekt domu także komu innemu. Tak samo będzie jeśli nie podpisałeś z projektantem jakiejkolwiek umowy dotyczącej majątkowych praw autorskich (przeniesienie praw, licencja). Zadziała tutaj domniemanie, że projektant udzielił licencji niewyłącznej. Do uznania licencji za wyłączną konieczne jest zastrzeżenie, że wprowadzono wyłączność korzystania. Licencja wyłączna oznacza, że w trakcie jej trwania, twórca nie udzieli licencji żadnej innej osobie.

Projekt domu tylko dla mnie

Projektant stworzy projekt domu (nie tylko projekt domu bo projekty innych budynków także) tylko dla Ciebie, po spełnieniu pewnych wymogów. Jednym z nich jest udzielenie Ci licencji wyłącznej w zakresie korzystania z projektu domu. W takim przypadku, licencja na ten konkretny projekt domu nie będzie mogła zostać udzielona komu innemu. Możesz także ustalić w umowie z projektantem, że majątkowe prawa autorskie do projektu domu zostaną na Ciebie przeniesione (umowa przeniesienia majątkowych prawa autorskich). Jest to po prostu umowa sprzedaży. Z kolei umowa licencyjna (z licencją wyłączną lub niewyłączną) jest „umową najmu prawa” – dotyczy ona upoważnienia do korzystania a nie sprzedaży. W tych dwóch przypadkach projekt domu będziesz miała/miał na wyłączność. Projektant nie będzie mógł już wykorzystać takiego projektu, celem sprzedaży go komu innemu.

Musisz jednak wiedzieć, że przeniesienie majątkowych praw autorskich oraz udzielenie licencji wyłącznej do projektu domu może być rozwiązaniem drogim. $$$ Wynika to z tego, że projektant traci możliwość dalszej sprzedaży takiego projektu. Pozbywa się bowiem majątkowych prawa autorskich do projektu lub udzielając licencji wyłącznej, składa Ci zapewnienie, że nikomu innemu nie udzieli już licencji do projektu. Nie trudno się domyśleć, że dla projektanta jest to rozwiązanie mało korzystne. Traci bowiem możliwość czerpania profitów na przyszłość z efektów swojej pracy. Najprostszym rozwiązaniem dla projektanta będzie po prostu podwyższenie ceny takiego projektu „na wyłączność”!!! Myślę, że to cenna uwaga dla tych, którzy chcą mieć projekt domu na wyłączność. 🙂

Pewnego dnia zadzwonił mój telefon, odebrałem, z rozmowy wynikało, że dzwoniący ma pytanie o prawa autorskie do projektu domu. 🙂 Zamierzał odkupić projekt domu i kontynuować budowę jako nowy inwestor. Pierwotny inwestor nie spisał jednak z projektantem żadnej umowy. Czy nie spisanie umowy z projektantem miało jakiekolwiek znaczenie dla kolejnego inwestora??? Oczywiście, że miało. Z tego co pamiętam, to chciał on m. in. mieć ten projekt na wyłączność. Było też więcej innych powodów dla których mojemu rozmówcy zależało na uregulowaniu praw autorskich do projektu.

Prawa autorskie do projektu domu

Komu przysługują prawa autorskie do projektu domu?

Komu przysługują prawa autorskie do projektu domu

Zasadnicza kwestią o której powinieneś wiedzieć jest to, że każdy projekt (nie tylko projekt domu) jest utworem w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Projektant jako twórca jest osobą, której przysługuje pełne prawo do korzystania i rozporządzania projektem na wszystkich polach eksploatacji, jest też uprawniony do wynagrodzenia za korzystanie ze swojego utworu.

Musisz też wiedzieć, że prawa autorskie dzielą się na dwa rodzaje. Są to autorskie prawa majątkowe i autorskie prawa osobiste. Autorskie prawa majątkowe związane są z płaszczyzną ekonomiczą. Mogą być przedmiotem obrotu (prawo do rozporządzania). Są ograniczone czasowo. Przeniesienie autorskich praw majątkowych może przykładowo dotyczyć (pola eksploatacji) wprowadzania do obrotu, użyczenia lub najmu oryginału albo egzemplarzy utworu w zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono.

Rozporządzanie (np. sprzedaż) autorskimi prawami majątkowymi jako uprawnieniami majątkowymi nie jest tożsame z rozporządzeniem samym utworem. Czym innym jest własność utworu a czym innym są autorskie prawa majątkowe do utworu. Z tym, że własność projektu domu nie jest tym samym co majątkowe prawa autorskie do projektu domu. Zapamiętaj:

Własność projektu domu ≠ Majątkowe prawa autorskie do projektu domu

Rozróżnienie tych dwóch praw jest aktualne dla wszystkich utworów. Nie ważne czy chodzi o projekt budowlany, program komputerowy, zdjęcie czy też utwór muzyczny. Konsekwencją takiego rozróżnienia jest to, że np. sprzedaż samego tylko utworu (własność utworu) nie oznacza, że doszło także do sprzedaży majątkowych praw autorskich do utworu. Podobnie sprzedaż samych majątkowych praw autorskich do utworu nie oznacza jednoczesnej sprzedaży samego utworu.

Autorskie prawa osobiste są prawami ściśle związanymi z samym twórcą. Mają chronić jego związek z utworem. Chodzi tutaj o dobra osobiste twórcy. Autorskie prawa osobiste są niezbywalne, autor nie może się ich zrzec, są nieograniczone czasowo. Jako przykład takich praw można wskazać prawo do: autorstwa utworu, nienaruszalności i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania, nadzoru nad sposobem korzystania z utworu. Istnienie i charakter autorskich praw osobistych ma wpływ na wprowadzanie zmian w projektach budowlanych i pełnienie nadzoru autorskiego na budowie.

Czytaj też: Przeniesienie majątkowych praw autorskich do projektu

Prawa autorskie do projektu domu i konsekwencje dla inwestorów

Co do zbywania autorskich praw majątkowych to musisz jeszcze wiedzieć, że dla przeniesienia (zbycia) tych praw wymagana jest forma pisemna pod rygorem nieważności. Oznacza to, że umowa taka bez zachowania formy pisemnej jest nieważna!!!

Jeśli zestawisz to wszystko z opisanym na wstępie przypadkiem, to zauważysz, że pierwszy inwestor, który zamówił projekt w ogóle nie nabył od projektanta majątkowych praw autorskich do niego. Nie mógł więc odsprzedać autorskich praw majątkowych do projektu kolejnemu inwestorowi. Majątkowe prawa autorskie do projektu domu pozostawały dalej przy projektancie. Wszelkie ustne ustalenia, o ile miały miejsce pomiędzy projektantem a pierwszym inwestorem były nieważne i nie mogły wywołać skutków prawnych. Będzie tak samo, jeśli zawrzesz ustnie z projektantem umowę na wykonanie projektu. Albo podpiszesz ją, a nie ustalicie, czy majątkowe prawa autorskie do projektu domu przejdą na ciebie.

Prawa autorskie do projektu domu to także prawa, które dotyczą związku projektanta z projektem w sferze niemajątkowej. Chodzi o autorskie prawa osobiste projektanta. Prawa te kształtują dwa bardzo istotne elementy procesu budowy nie tylko domu, ale i innych obiektów.

Pierwszy element dotyczy wprowadzania zmian w projektach budowlanych.

Drugi element dotyczy pełnienia nadzoru autorskiego na budowie.

Projekt domu jest utworem w związku z czym projektantowi przysługuje prawo do nadzoru nad sposobem korzystania z projektu jako utworu. Ma też zapewnione prawo do nienaruszalności i formy projektu. W konsekwencji, ewentualne zmiany w projekcie może wprowadzać sam projektant jako jego autor. Bez jego zgody nie można dokonywać takich zmian. Może się zdarzyć, że zdecydujesz się na wyznaczenie inspektora nadzoru autorskiego lub taki wymóg zostanie nałożony decyzją pozwolenie na budowę. Funkcja ta, co do zasady może być pełniona przez samego projektanta jako autora projektu. Pod pewnymi warunkami, nadzór może być pełniony przez innego projektanta.

??????? 🙂

Wspomniałem wcześniej, że autorskie prawa osobiste są niezbywalne. Co więc zrobić, aby inny projektant mógł wprowadzać zmiany w projekcie domu lub pełnić funkcję inspektora nadzoru autorskiego ? Trzeba po prostu spisać z nim odpowiednią umowę, która ureguluje te zagadnienia. Jeśli potrzebujesz takiej umowy, przygotowałem specjalny wzór Umowa przeniesienia majątkowych praw autorskich do dokumentacji projektowej. W umowie znajdziesz regulacje dotyczące zarówno przejścia majątkowych praw autorskich do projektu jak i związane z pełnieniem nadzoru autorskiego oraz z wprowadzaniem zmian w projektach budowlanych.

Niniejszy artykuł Prawa autorskie do projektu domu, powinien uświadomić Ci jakie są konsekwencje tego, że projekt domu czy jakikolwiek inny projekt budowlany jest utworem.