Wojciech Kryczek

radca prawny

Specjalizuję się w prawie budowlanym. Posiadam również doświadczenie w zakresie Ogólnych Warunków Kontraktu na Budowę dla Robót Budowlanych i Inżynieryjnych Projektowanych przez Zamawiającego FIDIC, które jest efektem pracy na stanowisku prawnika na jednym z kontraktów budowlanych.
[Więcej >>>]

Potrzebujesz umowy budowlanej? +48 602 646 586

Siła wyższa i wykonanie umowy

Wojciech Kryczek31 marca 2020Komentarze (0)

Siła wyższa i wykonanie umowy to coś co w ostatnich tygodniach stało się bardzo namacalne dla wielu Polaków.

Rozprzestrzeniający się koronawirus zdążył już wpłynąć na każdą dziedzinę naszego życia. W zasadzie to nie możemy już bez potrzeby wychodzić z domu. Musimy zmierzyć się z problemami, które wczoraj niedawno wydawały się nierealne.

Siła wyższa i wykonanie umowy – dyskusja

We wczorajszy wieczór przypomniało mi się pewne zdarzenie z przed lat. Siedziałem z jednym z moich najlepszych kolegów ze studiów na wrocławskim rynku. Popijaliśmy jedno z lepszych wrocławskich piw. Przypadkowo rozmowa zeszła na tematy zawodowe i prawne 🙂

Kolega zapytał mnie:

WOJTEK, JAK ZDEFINIOWAĆ SIŁĘ WYŻSZĄ??? JAK TO ROZUMIEĆ I GDZIE SZUKAĆ DEFINICJI W PRZEPISACH PRAWA.

Po dłuższej dyskusji zgodziliśmy się, że siła wyższa to to coś, na co nie mamy wpływu. To tak w wielkim skrócie.

Wspomniałem wtedy, że niektóre umowy mają wyodrębnione grupy przepisów. Choćby o nazwie siła wyższa i wykonanie umowy. Siła wyższa jest na pewno zdarzeniem o charakterze nadzwyczajnym.

Musi też być niezależna od woli stron umowy.

Siła wyższa i wykonanie umowy

Pandemia to siła wyższa

Siła wyższa i wykonanie umowy w jej treści

W moim wcześniejszym wpisie Siła wyższa jako klauzula umowna wskazałem na trzy cechy zdarzenia określanego jako siła wyższa. Charakteryzuje je to, że:

  • ma zewnętrzny charakter wobec danej okoliczności lub podmiotu, który się na nią powołuje,

  • istnieje niskie prawdopodobieństwo jego wystąpienia – niemożliwe jest w zasadzie jego przewidzenie,

  • nie można mu zapobiec, nie można też zapobiec jego następstwom.

Nietrudno stwierdzić, ze charakter takich zdarzeń ma np. stan epidemii, czy też pandemii.

Choć pojawią się pewnie głosy, że obecny paraliż gospodarki spowodowany koronawirusem mógł być do przewidzenia. W związku z tym nie można mówić o stanie siły wyższej.

Nie chcę wchodzić sam ze sobą w polemikę odnośnie tego, za którym stanowiskiem przemawia więcej argumentów. Uważam jednak, że to co się dzisiaj dzieje dookoła nas w związku z koronawirusem można określić jako stan siły wyższej.

Urzędy i sądy przestały faktycznie funkcjonować – nie przyjmują interesantów. Pisma do tych instytucji można  wysłać pocztą, ale to w zasadzie tyle.

Pozostaje jeszcze możliwość skorzystania z podpisu elektronicznego lub platformy ePUAP. Nie rozwiąże to jednak wszystkich problemów. Inną sprawą jest to, czy w sądzie lub urzędzie będą akurat pracowały osoby, które zajmą się Twoją sprawą.

Siła wyższaPrzygotowując projekt umowy warto, abyś pomyślała/pomyślał o wyodrębnieniu np. w formie osobnego paragrafu, grupy przepisów.

Mógłby on mieć nazwę „Siła wyższa i wykonanie umowy” lub „Siła wyższa”, albo podobne brzmienie. W paragrafie poświęconym sile wyższej, umieszczasz zapisy umowy odnoszące się do do zdefiniowania siły wyższej. Oczywiście na potrzeby Twojej umowy.

Dalej mogą to być np. prawa i obowiązki związane z koniecznością poinformowania drugiej strony umowy o zajściu siły wyższej.

Reasumując, na czas trwania siły wyższej obowiązki stron umowy powinny ulec zawieszeniu. Także i wykonanie całej umowy. Taki jest bowiem sens wprowadzenia do umowy takiej klauzuli.

Siła wyższa i wykonanie umowy spędza zapewne dzisiaj sen z powiek nie jednemu przedsiębiorcy, ale nie tylko.

Zawieszenie działalności Kancelarii

Wojciech Kryczek28 kwietnia 2019Komentarze (0)

Dla odwiedzających mojego bloga mam informację. Z dniem 13 marca 2019r. moja Kancelaria tymczasowo zawiesiła działalność. 🙁 Nie była to łatwa decyzja, zwłaszcza po sześciu latach prowadzenia bloga. Zmuszony byłem podjąć taką decyzję z powodów osobistych.

Są też dobre wiadomości. 🙂

Nie jest to definitywne zakończenie działalności Kancelarii, ani też prowadzenia bloga. 🙂

O podjęciu świadczenia usług poinformuję Cię na forum mojego bloga. 🙂

Oczywiście cały czas zapraszam Cię do odwiedzania bloga i lektury moich poprzednich wpisów. 🙂

I przepraszam, że informację taką umieszczam dopiero teraz. Niestety natłok obowiązków zrobił swoje.

Pozdrawiam. 🙂

Wojtek

Pamiętam początek ubiegłego 2018 roku. Pojawiały się w mediach informacje o kontrowersjach wynikających z wejścia w życie nowej ustawy Prawo wodne. Wprowadzenie nowego prawa miało sprawić, że po kieszeni dostaną przedsiębiorcy. Mówiło się, że grupa ta zapłaci najwięcej w związku ze zmianą przepisów.

Ustawodawca rozszerzył m. in. katalog usług wodnych oraz wprowadził nowe opłaty. Od 1 stycznia 2018r. usługą wodną jest m.in. pobór wód, piętrzenie i magazynowanie wód, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Przed pierwszym stycznia b. r. czynności te kwalifikowały się jako szczególne korzystanie z wód. Musisz wiedzieć, że zakwalifikowanie danego sposobu „używania wód” do usług wodnych wiąże się z naliczaniem opłaty za usługę wodną. Konieczne jest także uzyskanie pozwolenia wodnoprawego (są oczywiście też zwolnienia). Opłata za usługi wodne składa się z części stałej i zmiennej. Przyjęto więc całkowicie nowy sposób wyliczenia tej opłaty. Wcześniej przed 1 stycznia 2018r. nie było opłaty stałej. Wprowadzone zmiany sprawiły, że chęć budowy studni, czy posiadanie własnej studni powinna zainteresować te osoby, które korzystają z wody z takiej studni na potrzeby działalności gospodarczej. Ale nie tylko.

Prawo wodne

Własna studnia a prawo wodne

Zobacz też opinię: Czy pozwolenie wodnoprawne na studnię jest wymagane w sytuacji, gdy woda z własnej studni wykorzystywana jest w domu?

Prawo wodne a budowa studni

Wydawałoby się, że ten kto posiada studnię na nieruchomości powinien się z tego cieszyć. Zwłaszcza jeśli woda jest zdatna do picia. Skoro własna woda i studnia to mogę korzystać z wody do woli i nic mnie to nie kosztuje. Nic z tych rzeczy!!! Budowa studni wymaga co do zasady uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na jej budowę. Jet to bowiem urządzenie wodne. Od tej zasady istnieją oczywiście wyjątki, które określa ustawa Prawo wodne. Pozwolenie wodnoprawne jest także wymagane na usługi wodne. Wg ustawy Prawo wodne, usługi wodne obejmują m.in. pobór wód podziemnych lub powierzchniowych. Dotyczy to więc poboru wody z własnej studni. Także i w przypadku usług wodnych istnieją zwolnienia ustawowe z konieczności uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Zobacz też opinię: Czy na pobór wody z własnej studni w celu zaspokojenia potrzeb sanitarnych personelu sklepu, konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, czy należy uznać, że jest to korzystanie z wody na potrzeby działalności gospodarczej?

Prawo wodne czy także Prawo budowlane

O ile okazałoby się, że nie musisz występować o pozwolenie wodnoprawne na budowę studni, to warto rozważyć, czy nie należałoby uzyskać pozwolenia na budowę lub dokonać zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Prawo wodne nie wyklucza stosowania przepisów prawa budowlanego. Prawo budowlane stanowi tylko, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu obudowy ujęć wód podziemnych. W tym miejscu pojawia się wątpliwość, gdyż studnia posiada część nadziemną oraz podziemną. Co więcej, niektóre studnie są kopane a inne wiercone. Czy chodzi tutaj więc tylko o część nadziemną studni? L Stosownej wykładni przepisów dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r. (II OSK 2713/12). Sąd zauważył, że gdyby przepis interpretować dosłownie, to budowa studni musiała by się niejako odbywać w dwóch etapach. Pierwszy etap, to budowa części podziemnej z wymaganym pozwoleniem na budowę. Drugim etapem, byłaby budowa części nadziemnej na podstawie zgłoszenia.

W chwili wydania wyroku, roboty budowlane polegające na wykonywaniu obudowy ujęć wód podziemnych, wymagały zgłoszenia. Ustawodawca zniósł ten wymóg w 2015r.

Przytoczę Ci fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego: „Nic nie wskazuje na to, aby ustawodawca mówiąc w art. 29 ust. 2 pkt 10 p.b. o obudowie ujęcia wód podziemnych, miał na uwadze jedynie część nadziemną studni. Nie wydaje się racjonalne, aby ustawodawca zakładał, że studnie będą budowane niejako w dwóch etapach. Najpierw na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę część poniżej poziomu terenu, później na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi część nadziemna. Odpowiednia do rodzaju studni część nadziemna studni jest warunkiem niezbędnym takiego obiektu budowlanego. Niedopuszczalne byłoby więc zatwierdzenie decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego studni, który nie przewiduje części nadziemnej.

🙂

Są także inne wyroki wojewódzkich sadów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotyczą braku obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia w odniesieniu do budowy studni. Sądy jednak wypowiadały się do przypadków, gdy studnia była budowana na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć do głębokości 30 m w celu zaspokajania potrzeb własnych gospodarstwa domowego.

Jak widzisz, biorąc pod uwagę aktualny stan prawny, wykonanie studni nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nie wymaga też dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W przypadku budowy studni na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, czy też o głębokości poniżej 30 m sugerowałbym rozważenie, czy pozwolenie na budowę lub dokonanie zgłoszenia nie będzie jednak konieczne. No i pamiętaj też, że Prawo wodne może obligować Cię do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Pierwszy wpis w tym roku postanowiłem poświęcić na podsumowanie tego o czym najchętniej czytaliście w 2018r. Poniżej przedstawiam Ci dziesięć najczęściej odwiedzanych stron z moimi artykułami na blogu Umowaorobotybudowlane.pl.

Czołowa dziesiątka

  1. Czerwona książka. Dowiesz się czym są Warunki Kontraktu na budowę dla robót budowlanych i inżynieryjnych projektowanych przez zamawiającego, zwane “czerwoną książką” lub “czerwonym FIDIC-iem”. Jaki jest związek czerwonej książki z inwestycjami finansowanymi ze środków pomocowych Unii Europejskiej.
  2. Wzór umowy o roboty budowlane. Z tej strony możesz pobrać wzór umowy o roboty budowlane.
  3. Modyfikacja wynagrodzenia ryczałtowego. Dowiesz się, czy wynagrodzenie ryczałtowe jest faktycznie niezmienne.
  4. Siła wyższa jako klauzula umowna. We wpisie wyjaśniłem czym jest „siła wyższa”.
  5. Umowa o dzieło z montażem. Artykuł porusza problematykę kwalifikacji dostawcy materiałów jako podwykonawcy co pozwoliłoby uznać, że inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą za wynagrodzenie takiego podwykonawcy-dostawcy.
  6. Czy umowa przedwstępna może poprzedzać podpisanie umowy o roboty budowlane. Czy możliwe jest wcześniejsze zawarcie umowy przedwstępnej, która poprzedzi umowę o roboty budowlane? Koniecznie przeczytaj!
  7. Podwykonawca podwykonawcy nierówny. Opisałem kto jest uważany za podwykonawcę na gruncie Kodeksu cywilnego a kto na podstawie Prawa zamówień publicznych. Całość uzupełniona została wyrokami sądowymi, celem lepszego wyjaśnienia.
  8. Przeniesienie majątkowych praw autorskich do projektu. Czy dokumentacja projektowa może być przedmiotem praw autorskich? Jakie to ma konsekwencje dla konstrukcji umowy.
  9. Roszczenie o przedłużenie umowy o roboty budowlane.
  10. Początek biegu terminu przedawnienia w umowie o roboty budowlane i w umowie o dzieło. We wpisie poruszyłem zagadnienie dotyczące roszczenia o przedłużenie umowy o roboty budowlane. Przeczytasz, czy roszczenie takie istnieje oraz czy da się je wywieść z obowiązujących przepisów prawa.

Odrębne miejsce chciałbym poświęcić „wpisowi gościnnemu” na blogu, którego autorem jest rzeczoznawca Bartosz Chyczewski – Pięcioletnia kontrola okresowa stanu technicznego budynku (art. 62 ust.1, pkt 2 Prawa budowlanego – PB) – tzn.? Z pamiętnika rzeczoznawcy, ciąg dalszy. Artykuł także należał do najchętniej czytanych i odwiedzanych w 2018r.

Z kim współpracowałem i współpracuję

2018r. to także czas współpracy z Web.lex dzięki któremu prowadzę bloga. Moje artykuły możesz także przeczytać na portalach LexMonitor.pl oraz Znamswojeprawo.pl. Na tych portalach możesz także poczytać inne blogi prawnicze. Znajdziesz tam np. tematykę poświęconą nieruchomościom, zakładaniu i funkcjonowaniu spółek, prawu rodzinnemu, prawu spadkowemu czy prawu autorskiemu. Przez 2018r. kontynuowałem także współpracę z Biurem Architektonicznym KB Projekt. Możesz tam znaleźć np. projekty domów ale nie tylko. Więcej dowiesz się z zakładki “Projekty domów” z lewej strony obok wpisów. W połowie 2018r. założyłem także portal Wzoryumow.shop z którego możesz pobierać wzory umów pism oraz opinii prawnych.

Podziękowania i życzenia

Na koniec chcę Ci podziękować za odwiedzanie mojego bloga, czytanie artykułów, pozostawianie komentarzy oraz za maile, które od Ciebie czytelniku otrzymuję. Dziękuję mojej Rodzinie a szczególnie mojej Żonie za wsparcie jakiego mi zawsze udziela. W 2018r. przyszła na świat także nasza córka Emilka, która daje nam wiele radości. Dziękuje Rafałowi i Mateuszowi Web.lex za pomoc w prowadzeniu bloga i za wsparcie techniczne.

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Wojciech Kryczek21 listopada 20182 komentarze

Tematem dzisiejszego wpisu będzie nakaz zapłaty na podstawie weksla. Pisałem już kiedyś, że podstawą wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym może być m.in. protokół odbioru robót. Więcej na ten temat, znajdziesz we wpisie   Do sądu po nakaz zapłaty z protokołem odbioru robót. Dzisiaj podam Ci więcej informacji dotyczących uzyskania nakazu zapłaty na podstawie weksla. Dlaczego akurat będzie o wekslu? Pisałem już kiedyś, że weksel in blanco wraz z porozumieniem wekslowym (lub deklaracją wekslową) może stanowić zabezpieczenie należytego wykonania umowy o roboty budowlane. Więcej przeczytasz w: Sposoby zabezpieczenia się inwestora przed nierzetelnym wykonawcą, Umowa o roboty budowlane a zabezpieczenie jej wykonania, Zabezpieczenie wykonania umowy o roboty budowlane – ciąg dalszy. Właściwie może to być zabezpieczenie także innych umów, np. sprzedaży, pożyczki, dostawy, umowy podwykonawczej.

Co prawda weksel in blanco nie jest już tak powszechnie stosowany jak dawniej, lecz nadal może być przydatnym narzędziem zabezpieczenia. Pomyślisz pewnie, dlaczego ??? Rozwój różnych instrumentów finansowych sprawił, że można skorzystać z innych form zabezpieczenia roszczeń. Wygodniejszych i szybszych. Jako przykład podam Ci gwarancję bankową lub ubezpieczeniową. Nie licząc spełnienia warunków formalnych od których uzależnione jest uruchomienie takiej gwarancji, jej beneficjent bardzo szybko może uzyskać należne mu środki. Bez potrzeby występowania na drogę sądową. Przy dużych kontraktach budowlanych lub przy inwestycjach realizowanych w oparciu o Prawo zamówień publicznych są to zabezpieczenia często stosowane. Wadą gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych jest koszt ustanowienia. Bank lub ubezpieczyciel jako gwarant, żąda opłaty za udzielenie gwarancji. O ile dla ogromnego przedsiębiorcy taki koszt jest akceptowalny, to w przypadku małych i średnich przedsiębiorców koszt udzielenia gwarancji może być barierą trudną do udźwignięcia.

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Weksel in blanco a nakaz zapłaty na podstawie weksla

Wykonawca chcąc zabezpieczyć sobie płatność od inwestora, może żądać ustanowienia zabezpieczenia w formie weksla in blanco. W taki sam sposób może postąpić inwestor chcący zabezpieczyć sobie np. zapłatę kar umownych lub odszkodowania od wykonawcy. Wydaniu drugiej stronie umowy weksla na zabezpieczenie, towarzyszy jednoczesne podpisanie porozumienia wekslowego lub deklaracji wekslowej. Są to dokumenty w których określasz warunki na jakich może nastąpić wypełnienie weksla in blanco. Można w nich np. ustalić kwotę na jaką maksymalnie zostanie wystawiony weksel, czy kwota ta obejmuje także odsetki lub koszty windykacji. Można określić też termin płatności weksla, sposób płatności, wskazać dodatkowe klauzule jaki można umieścić na wekslu („bez protestu”).

Zobacz też: Porozumienie wekslowe wraz z wekslem in blanco

Zaletą ustanowienia zabezpieczenia w formie weksla in blanco, jest niewątpliwie łatwość, niski koszt i szybkość ustanowienia. Wadą takiego zabezpieczenia będzie czasochłonność w odzyskaniu należności. Nawet jeśli wierzyciel wypełni weksel in blanco zgodnie z postanowieniami porozumienia wekslowego lub deklaracji , to druga strona umowy może po prostu nie zapłacić. To oznacza, że mając wypełniony i nie zapłacony weksel pozostaje Ci udać się do sądu. Jest jeszcze możliwość odsprzedaży weksla. Nie będę poruszał tutaj tej problematyki. Skoro sąd to już wiadomo, że dochodzenie należności zajmie sporo czasu i będzie kosztowało!!! Nie odzyskasz zatem należności tak szybko jak przy gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej. Możesz jednak wystąpić do sądu po nakaz zapłaty na podstawie weksla i skorzystać z kilku ułatwień o których poniżej.

Nakaz zapłaty na podstawie weksla

Musisz wiedzieć, że jeśli jako wierzyciel dysponujesz wekslem, to posiadasz papier wartościowy. Posiadanie takiego dokumentu zapewni Ci kilka przywilejów.

1) W przypadku wniesienia do sądu pozwu o zapłatę na podstawie weksla, możesz domagać się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.  Wnosisz w takim przypadku tylko ¼ opłaty sądowej. Inaczej więc niż w przypadku domagania się wydania nakazu zapłaty w postepowaniu zwykłym lub upominawczym. W takich przypadkach musisz opłacić całą opłatę sądową 5% lub wg widełek, jeśli jest to jednocześnie postepowanie uproszczone (od 30 zł do 300 zł w zależności od wartości przedmiotu sporu).

2) Jeśli dłużnik – wystawca weksla, zaskarży zarzutami nakaz zapłaty w postepowaniu nakazowym, nie traci on mocy (tak jak np. w postępowaniu upominawczym).

3) Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Oznacza to, że mając nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym, możesz zwrócić się do komornika z wnioskiem o zabezpieczenie twojego roszczenia. Nie musisz więc występować do sądu z dodatkowym wnioskiem o zabezpieczenie roszczenia. Zyskujesz więc na czasie!!!

Przy odpowiedniej szybkości działania i zgraniu wszystkich czynności, występując do komornika z wnioskiem o zabezpieczenie na podstawie nakazu zapłaty wydanego w postepowaniu nakazowym, możesz doprowadzić do sytuacji, że zajmiesz dłużnikowi np. rachunek bankowy (w ramach zabezpieczenia), zanim otrzyma on nakaz zapłaty z sądu.

4) Jeśli natomiast posiadasz wydany nakaz zapłaty na podstawie weksla, to staje się on natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia!!! Termin do zaspokojenia roszczenia to dwa tygodnie od jego doręczenia pozwanemu. NATYCHMIASTOWA WYKONALNOŚĆ oznacza, że możesz żądać wykonania nakazu zapłaty w drodze egzekucji sądowej jeszcze przed jego uprawomocnieniem się. Może to nastąpić oczywiście po nadaniu klauzuli wykonalności na wniosek powoda. Wniesienie przez pozwanego zarzutów od nakazu zapłaty w tym przypadku, nie ma wpływu na jego wykonalność. Pozwany może jednak złożyć wniosek do sądu o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty.

Jak więc widzisz, nakaz zapłaty na podstawie weksla może Ci ułatwić życie i przyspieszyć odzyskanie należności, czy to poprzez łatwiejsze i szybsze zabezpieczenie roszczenia przez komornika, czy też poprzez szybszą egzekucję.

***

Gdybyś chciał skorzystać z gotowego wzoru porozumienia wekslowego i weksla in blanco, możesz je pobrać ze strony Porozumienie wekslowe wraz z wekslem in blanco.