Umowa o roboty budowlane

Wojciech Kryczek

radca prawny

Specjalizuję się w prawie budowlanym. Posiadam również doświadczenie w zakresie Ogólnych Warunków Kontraktu na Budowę dla Robót Budowlanych i Inżynieryjnych Projektowanych przez Zamawiającego FIDIC, które jest efektem pracy na stanowisku prawnika na jednym z kontraktów budowlanych.
[Więcej >>>]

Potrzebujesz umowy budowlanej? +48 602 646 586

Będą zmiany w zasadach naliczania odsetek ustawowych i maksymalnych

Wojciech Kryczek19 października 201530 komentarzy

Kilka dni temu przeglądałem uchwaloną przez Sejm ustawę, która wprowadza nowe zasady naliczania odsetek ustawowych. 9 października 2015r. przyjęta została ustawa o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Pełny tekst tej ustawy znajdziesz tutaj. W związku ze zmianami warto wiedzieć co nowego się szykuje. Jeśli ustawa zostanie podpisana przez Prezydenta, to nowe zasady naliczania odsetek będą obowiązywały od dnia 1 stycznia 2016r.

Obecnie wysokość odsetek ustawowych ustalana jest przez Radę Ministrów, która określając ich wysokość kieruje się określonym wytycznymi. Wytyczne te są na tyle ogólnie sformułowane, że może dochodzić do kuriozalnych sytuacji, w których pomiędzy odsetkami ustawowymi a maksymalnymi zachodzi niespójność. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia rok temu, gdy na początku października 2014r. Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe, w tym stopę kredytu lombardowego NBP do 3,00%. Powstała sytuacja w której odsetki ustawowe były wyższe od odsetek maksymalnych. Oznaczało to, że trzeba będzie ustalić odsetki ustawowe na nowym poziomie. Na zmianę trzeba było czekać, aż do 16 grudnia 2014.

Taka rozbieżność wynikała stąd, iż odsetki maksymalne wynoszą czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP. Łatwo policzyć, że odsetki maksymalne wynosiły 12,00% podczas gdy obowiązujące wtedy odsetki ustawowe wynosiły 13,00 % w skali roku. 🙂 Więcej o tym co wtedy pisałem, przeczytasz w artykule Od dzisiaj niższe odsetki maksymalne – czyli o konsekwencjach obniżenia stóp procentowych NBP oraz w zakładce Odzyskiwanie należności.

Nowe zasady określania odsetek mają uprościć naliczanie odsetek ustawowych. W nowym systemie zrezygnowano z odwoływania się do stopy kredytu lombardowego NBP. Zamiast tego wskaźnika, będziemy posługiwać się stopą referencyjną NBP. Stopa kredytu lombardowego związana jest z oprocentowaniem kredytów udzielanych przez NBP bankom komercyjnym a stopa referencyjna z operacjami na rynku międzybankowym. Zatem będzie to wyglądało następująco.

W przypadku, gdy będziesz chciał wyliczyć odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych na podstawie ustawy z dnia 8 marca 2013r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych to odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych będą stanowiły sumę: stopy referencyjnej NBP (obecnie jest to 1,5%) oraz 8 punktów procentowych. Wysokość tych odsetek będzie ogłaszana w Monitorze Polskim przez ministra właściwego do spraw gospodarki.
W przypadku, gdy będziesz chciał wyliczyć odsetki ustawowe na podstawie Kodeksu cywilnego to odsetki ustawowe za opóźnienie będą wynosiły sumę: stopy referencyjnej NBP (obecnie jest to 1,5%) oraz 5,5 punktów procentowych. Wysokość tych odsetek będzie ogłaszana w Monitorze Polskim przez Ministra Sprawiedliwości. Odsetki maksymalne będą stanowiły dwukrotność wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie.

Wprowadzono także regulacje odnoszące się do odsetek kapitałowych.

Jeśli pożyczysz więc komuś pieniądze to musisz pamiętać o tym, że o ile nie ustalisz oprocentowania to będziesz mógł domagać się odsetek ustawowych kapitałowych stanowiących sumę: stopy referencyjnej NBP (obecnie jest to 1,5%) oraz 3,5 punktów procentowych. Wysokość tych odsetek będzie ogłaszana w Monitorze Polskim przez Ministra Sprawiedliwości. Odsetki maksymalne będą stanowiły dwukrotność wysokości odsetek ustawowych.

Zmiany obejmują więc nie tylko sposób ustalania odsetek ustawowych, ale i odsetek maksymalnych. Odsetki maksymalne nie będą oparte już na stopie kredytu lombardowego NBP. W obydwu przypadkach odsetki będą powiązane ze stopą referencyjną NBP.

Nie zrozumiałe pozostaje jednak dla mnie, dlaczego wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie oraz wysokość odsetek ustawowych kapitałowych będzie podawana przez Ministra Sprawiedliwości a wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych przez ministra właściwego do spraw gospodarki. W końcu wysokość odsetek ma być ogłaszana w Monitorze Polskim. Nie ma raczej racjonalnych powodów ku temu, aby odsetki były ogłaszane przez dwóch różnych ministrów, tym bardziej, że stopa referencyjna NBP i tak jest ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej. Ogłaszanie przez ministra sprowadza się więc tak naprawdę tylko do zwykłego przekazania informacji. 🙂

W Wyborcza.biz o nowych zasadach naliczania opłaty legalizacyjnej za samowolę budowlaną

Wojciech Kryczek05 października 2015Komentarze (0)

Dzisiaj na portalu Wyborcza.biz ukazał się kolejny artykuł mojego autorstwa:

Opłata legalizacyjna po nowemu. Czy będą nowe obowiązki dla urzędów skarbowych?

W artykule opisałem w jaki sposób ma być naliczana opłata legalizacyjna za legalizację samowoli budowlanej wg zasad jakie przewidziano w projekcie kodeksu budowlanego. Jest to całkowite zerwanie z obecnie obowiązującym modelem ustalania opłaty legalizacyjnej na podstawie ustawy Prawo budowlane.

W Wyborcza.biz ukazały się już artykuły mojego autorstwa: „Nieodebrana budowa? Masz szansę na wynagrodzenie„, „Długie oczekiwanie na ustawę o rozstrzyganiu sporów konsumenckich„

oraz komentarz w artykule „Pomoc prawna za darmo. Ustawa niewolna od wad„

Zapraszam do lektury. 🙂

Odsetki maksymalne bez zmian

Wojciech Kryczek03 października 2015Komentarze (0)

Dzisiaj odwiedziłem stronę internetową Narodowego Banku Polskiego. Byłem ciekaw czy Rada Polityki Pieniężnej podała jakieś informacje odnośnie zmian stóp procentowych. Musiałem sprawdzić czy nie szykuje się jakaś zmiana stóp procentowych NBP. Interesowała mnie stopa lombardowa z tej przyczyny, iż ma ona wpływ na wysokość odsetek maksymalnych. Odsetki maksymalne stanowią górną granicę do jakiej można zastrzegać odsetki umowne. Wysokość odsetek umownych jest ograniczona w stosunku rocznym do czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).

Mniej więcej rok temu (9 października) Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe co spowodowało obniżenie odsetek maksymalnych, o czym pisałem już w blogu Od dzisiaj niższe odsetki maksymalne – czyli o konsekwencjach obniżenia stóp procentowych NBP.

Kolejne obniżenie stóp procentowych miało miejsce 5 marca 2015r. Spowodowało to dalsze obniżenie odsetek maksymalnych. Więcej przeczytasz we wpisie Odsetki maksymalne znowu niższe – kolejne obniżenie stopy kredytu lombardowego.

Obecnie stopa lombardowa wynosi 2,50% w skali rocznej. Taką też stopę lombardową utrzymała Rada Polityki Pieniężnej na ostatnim wrześniowym posiedzeniu na początku września.

Według Rady Polityki Pieniężnej obecna sytuacja gospodarcza w Polsce i na świecie nie uzasadnia zmiany stóp procentowych NBP.

W informacji z posiedzenia moją szczególną uwagę zwróciło to, że w drugim kwartale tego roku panowała dobra sytuacja na rynku pracy oraz wzrósł kredyt dla gospodarstw domowych. Czy tak było faktycznie i jest nadal? 🙂

Dla kogo nieodpłatna pomoc prawna

Wojciech Kryczek28 sierpnia 2015Komentarze (0)

We wtorek 25 sierpnia, Prezydent podpisał ustawę z dnia 5 sierpnia 2015r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2016r. z wyjątkiem części przepisów mających charakter organizacyjny. O projekcie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej pisałem już w swoim blogu – Kilka słów o projekcie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej i informacji prawnej. Zwróciłem wtedy uwagę na kategorię spraw, które będą wyłączone z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej. Ustawodawca utrzymał ten katalog wyłączeń w uchwalonej ustawie.

Z nieodpłatnej pomocy prawnej nie skorzystasz jeśli będziesz chciał uzyskać z usługi prawnej z zakresu prawa podatkowego w sprawach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, celnego, dewizowego, handlowego i działalności gospodarczej, z wyjątkiem jej rozpoczynania.

Jak to ograniczenie ma się do polskich realiów, w których również osoby ubogie borykają się z problemami prawnymi np. z zakresu prawa podatkowego, czy prowadzenia działalności gospodarczej, na której podjęcie zdecydowało się wiele osób mających problem z zatrudnieniem w ostatnich latach.

Na czym jednak nieodpłatna pomoc prawna ma polegać oraz kto będzie mógł z niej skorzystać?

Nieodpłatną pomocą prawną będzie:

poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub o spoczywających na niej obowiązkach,
wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma, nie dotyczy to jednak pism w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym a także pism w toczącym się postepowaniu sądowoadministracyjnym. Najprościej mówiąc, o pomocy można mówić jeśli dana sprawa jest na etapie przed sądowym a w przypadku spraw karnych, jeśli nie wszczęto postępowania przygotowawczego,
sporządzeniu projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Jak widać, nie zawsze osoba chcąca skorzystać z bezpłatnej pomocy będzie mogła z niej skorzystać. Znając życie, nietrudno wyobrazić sobie zainteresowanego skorzystaniem z darmowej pomocy (dodatkowo z roszczeniową postawą), który przychodząc do punktu nieodpłatnej pomocy zostanie poinformowany, że jednak nie będzie uprawniony do skorzystania z darmowej pomocy.

Nieodpłatna pomoc prawna będzie przysługiwała osobie fizycznej. Osoba fizyczna mogąca w przyszłości skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej to:

ta której w okresie 12 miesięcy poprzedzających zwrócenie się o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wobec której w tym okresie nie wydano decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia,
ta która posiada ważną Kartę Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny,
ta która uzyskała zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
ta która posiada ważną legitymację weterana albo legitymację weterana poszkodowanego, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa,
ta która nie ukończyła 26 lat,
ta która ukończyła 65 lat,
ta która w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej, katastrofy naturalnej lub awarii technicznej znalazła się w sytuacji zagrożenia lub poniosła straty.

Wątpliwe jest czy kryterium wyboru osób uprawnionych do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej powinno być oparte na kryterium uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Lepszym rozwiązaniem w naszej rzeczywistości byłoby skorzystanie z kryterium opartego na realnie uzyskiwanych dochodach przez grupę docelową do której adresowana jest ustawa.

Nieodpłatna pomoc prawna będzie świadczona w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej. Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej będzie zadaniem zlecone z zakresu administracji rządowej, realizowanym przez powiat w porozumieniu z gminami lub samodzielnie.

Niezależnie od tego czy będziesz uprawniony do korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej czy nie, polecam Ci dwa portale w których możesz odnaleźć odpowiedź na nurtujący Cię problem prawny. Są to: Znamswojeprawo.pl i Lexmonitor.pl.

Czy organy podatkowe będą wydawały decyzje o wysokości opłaty legalizacyjnej – o nowych rozwiązaniach Kodeksu budowlanego cz. II

Wojciech Kryczek26 sierpnia 2015Komentarze (0)

W lipcu umieściłem w blogu wpis dotyczący projektu nowego Kodeksu budowlanego. Dzisiaj chciałbym kontynuować poruszony wtedy wątek, związany z nowymi rozwiązaniami w prawie budowlanym. Przypomnę, że nowe rozwiązania zaproponowano ze względu potrzeby usystematyzowania obecnie obowiązujących regulacji z zakresu prawa budowlanego. Zakłada się także, że dzięki nowym regulacjom proces budowlany zostanie uproszczony i przyspieszony. Przynajmniej jeśli chodzi o część inwestycji. Nowy Kodeks budowlany ma mieć charakter prorozwojowy. 🙂

Moją szczególną uwagę zwrócił nowy sposób naliczania opłaty legalizacyjnej. Aktualnie opłata legalizacyjna naliczana jest na podstawie wzoru, który uwzględnia m.in. kategorię obiektu budowlanego. Kategorię obiektu budowlanego określa załącznik do ustawy Prawo budowlane. Obowiązujący sposób wyliczania opłaty legalizacyjnej prowadził do pewnych patologii. Już dawno zauważono, że opłata legalizacyjna dla dobudowywanych elementów budynków może być taka sama jak w przypadku legalizacji dużego budynku mieszkalnego. Jako przykład podawano tutaj budowę ganka. Inną sprawą jest to, że ustalona opłata legalizacyjna może przewyższać koszt wykonania „dobudówki”.

Nowe rozwiązanie ma być bardziej sprawiedliwe. 🙂

Na czym jednak ta sprawiedliwość polega?

Do ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej wymagana będzie znajomość wartości obiektu budowlanego. Wartość obiektu trzeba będzie jednak w jakiś sposób ustalić. Inwestor będzie musiał przedstawić organowi nadzoru budowlanego opinię o wartości obiektu budowlanego po jego wybudowaniu (zakładając oczywiście budowę w wyniku samowoli budowlanej). Opinia będzie musiała być sporządzona przez rzeczoznawcę majątkowego. Po otrzymaniu takiej opinii, nadzór budowlany będzie zobowiązany przekazać ją organowi podatkowemu. Organ podatkowy będzie z kolei weryfikował to, czy przedstawiona w opinii rzeczoznawcy wartość obiektu odpowiada wartości rynkowej. W razie potrzeby będzie powoływał własnego biegłego do określenia jego wartości.

Jeśli wartość obiektu budowlanego zostanie już ustalona i zweryfikowana, to organ podatkowy wymierzy w drodze decyzji opłatę legalizacyjną w wysokości 30% wartości obiektu budowlanego lub jego części, chyba że inwestor oświadczy, że odstępuje od legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Decyzje będą przekazywane następnie organom nadzoru budowlanego.

Kodeks budowlany wprowadza więc rozwiązanie oznaczające zmianę organu właściwego, do wymierzania opłaty legalizacyjnej. Jeśli Kodeks budowlany zostanie przyjęty bez zmian w tej części, to opłatę będzie naliczał naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce prowadzenia robót budowlanych lub położenie obiektu budowlanego.

Jak widzisz, z pewnością przybędzie pracy urzędom i rzeczoznawcom. 🙂

Poniżej przedstawiam Ci pozostałe nowe rozwiązania wprowadzone do projektu Kodeksu budowlanego:

organ administracyjny będzie miał krótszy termin do rozpatrzenia zgłoszenia robót budowlanych. Zmniejszy się on z 30 dni do 21 dni.
w przypadku gdy ilość stron biorących udział w postępowaniu przekroczy 20, w odniesieniu do nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym lub w przypadku niemożności ustalenia adresu strony, pisma będą doręczane stronom poprzez obwieszczenie w siedzibie organu a także w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu.
etapowanie budowy, związane z obowiązkiem dokonania odbiorów danych etapów robót.
rezygnacja z obowiązku zawiadomienia organu o terminie rozpoczęcia robót budowlanych,
zgoda na użytkowanie, obejmująca pozwolenie na użytkowanie i milczącą zgodę organu nadzoru budowlanego, co będzie konsekwencją niewniesienia sprzeciwu w stosunku do zawiadomienia o zakończeniu budowy.
uzyskanie pozwolenia na użytkowanie będzie wymagane wyjątkowo, np. w sytuacji, gdy budowa obiektu nie została jeszcze zakończona.
zmianie ulegnie definicja katastrofy budowlanej. Za katastrofę uważane będą nie tylko zniszczenia spowodowane niezamierzonymi działaniami np. odziaływanie przyrody, ale i zniszczenia wywołane zamierzonymi działaniami człowieka.
przed wydaniem decyzji skutkującej nałożeniem sankcji lub nakazu, nadzór budowlany będzie musiał najpierw wezwać inwestora do usunięcia naruszenia prawa i wskazać w jakim terminie powinno to nastąpić.

Na to czy wszystkie opisane rozwiązania zostaną przyjęte trzeba jeszcze poczekać. Obecnie projekt Kodeksu budowlanego znajduje się na etapie konsultacji.